Home  ›  Speciale pagina's  ›  Nieuws

Kenniseconomie heeft een slecht binnenklimaat

Nederland wil weer tot de top 5 van kenniseconomieën van de wereld behoren. Voor deze doelstelling trok de regering € 1,3 miljard uit in 2012, oplopend tot € 2 miljard in 2015. Dit geld komt beschikbaar in de vorm van belastingaftrek en andere fiscale regelingen die onderzoek bevorderen. De focus ligt vooral op wetenschappelijk onderzoek, maar de regering lijkt juist de basis van een goede kenniseconomie te vergeten, namelijk een goed onderwijsklimaat op de basisscholen in Nederland.

Over juist technische kwaliteit van het onderwijsklimaat maken we ons grote zorgen. Het is namelijk bijzonder slecht gesteld met de circa 10.000 schoolgebouwen in Nederland. De kwaliteit van het onderhoud is slecht en gemeente hebben vaak onvoldoende middelen voor nieuwbouw. Daarbij leidt de nieuwe wet Houdbare Overheidsfinanciën (HOF)* mogelijk tot een extra belemmering voor nieuwe investeringen. Gemeentes die willen investeren in nieuwbouw zullen straks op zoek moeten naar alternatieven.

 Volgens de Raad voor het Primair Onderwijs verkeren de schoolgebouwen in Nederland in slechte staat. Uitgebreide onderzoeken van o.a. GGD en TNO wijzen uit dat het binnenklimaat in circa 80 procent van de basisscholen ernstig tekort schiet. Om twee uur ’s middags is de verse zuurstof zo goed als op. De CO²-concentratie ligt drie tot vier keer boven de gezondheidskundige grenswaarde en het comfort in de zomer en winter is ver te zoeken. Een slecht binnenklimaat heeft een negatieve invloed op de leerprestaties van de leerlingen en ook op het ziekteverzuim van de leraren. De technische kwaliteit van de kweekvijver voor nieuw Nederlands talent is daarmee slechter dan de gemiddelde gevangenis.

In Nederland zijn gemeenten verantwoordelijk voor de huisvesting van scholen, inclusief het onderhoud. Door bezuinigingen en andere prioriteiten is er door veel gemeenten de afgelopen jaren een andere keuze gemaakt, dan het investeren in onderwijshuisvesting. De aanstaande Wet houdbare overheidsfinanciën (HOF) maakt het voor gemeenten een stuk lastiger om grootschalige investeringen te doen in bijvoorbeeld de nieuwbouw of renovatie van basisscholen.

PPS-constructies, waarbij ontwerp, bouw, financiering en onderhoud in één contract worden aanbesteed, bieden gemeenten en onderwijsinstellingen de gelegenheid om de hoge initiële investering in bijvoorbeeld de nieuwbouw van een basisschool door de markt te laten financieren. Gedurende de looptijd van het contract wordt een periodieke vergoeding betaald voor de beschikbaarheid van de basisschool. Deze constructie resulteert in een stabiele en regelmatige kasstroom, die past binnen de richtlijnen van de wet HOF. Het resultaat is een schoolgebouw dat voldoet aan de wensen van het schoolbestuur, gemeenten en leerlingen en dat voorziet in een goede leeromgeving en een gezond binnenklimaat.

De noodzaak van investeren in de kenniseconomie staat vast. Gemeenten en private marktpartijen doen er goed aan om samen de schouders te zetten onder de verbetering van de onderwijshuisvesting. Een echte kenniseconomie gedijt pas goed in een optimaal gebouwde, goed onderhouden en betaalbare kweekvijver.